Sosyoekonomik Seviye (SES)

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 18 Ağustos 2025 tarihinde yayımlanan “Sosyoekonomik Seviye, 2023” bülteni ile hanelerin sosyal ve ekonomik konumlarına ilişkin güncel veriler kamuoyu ile paylaşılmıştır. Çalışmada gelir, eğitim ve meslek bilgisine ilişkin idari kayıtlara dayalı kapsamlı bir veri kümesi kullanılarak hanehalkı düzeyinde sosyoekonomik seviye (SES) skorları hesaplanmıştır.

Çalışma kapsamında eğitim, gelir ve meslek bilgisine dayalı göstergelerin doğrusal bir bileşeni olarak hesaplanan SES skorları 0 ile 300 arasında değer almıştır. Söz konusu skorlara uygulanan kümeleme analizi neticesinde haneler yedi kategoriye ayrılmıştır: en üst seviye (A+), üst seviye (A), üst altı seviye (B), üst orta seviye (C1), alt orta seviye (C2), alt seviye (D) ve en alt seviye (E).

Çalışmanın birimi hanehalkıdır. Türkiye genelinde toplam 26 milyon 327 bin 986 hanenin sosyoekonomik skorları hesaplanmış olup; il ve ilçe düzeyinde toplulaştırılarak kamuoyunun erişimine sunulmuştur.

Çalışma incelendiğinde Türkiye’de 282 bin 958 hanenin en üst seviye (A+) kategorisinde yer aldığı görülürken 4 milyon 390 bin 833 hanenin SES kategorisi açısından en alt seviyede (E) olduğu görülmüştür. 

Tablo 1. Türkiye’de Hanehalklarının Sosyoekonomik Seviyeye Göre Dağılımı

Sosyoekonomik Seviye (SES)	Frekans	%Frekans
A+ (en üst seviye)	282.958	1,1
A (üst seviye)	2.899.372	11,0
B (üst altı seviye)	4.314.820	16,4
C1 (üst orta seviye)	5.187.622	19,7
C2 (alt orta seviye)	4.352.300	16,5
D (alt seviye)	4.900.081	18,6
E (en alt seviye)	4.390.833	16,7

İl bazında SES skorları incelendiğinde en yüksek SES skorlarına Ankara, İstanbul ve Kocaeli sahipken; en düşük SES skorlarına ise Sinop, Şanlıurfa ve Yozgat sahip olduğu anlaşılmıştır.

Tablo 2. Sosyoekonomik Skoru En Yüksek ve En Düşük Olan İller

SES Skoru En Yüksek Olan Üç İl		SES Skoru En Düşük Olan Üç İl
İl	SES Skoru	İl	SES Skoru
Ankara	150	Sinop	112
İstanbul	148	Şanlıurfa	113
Kocaeli	146	Yozgat	113

Çalışma sonuçları İstanbul özelinde değerlendirildiğinde SES dağılımının farklılaştığı gözlenmektedir. Türkiye’deki hanelerin yaklaşık beşte birinin bulunduğu İstanbul, 300 üzerinden 148 SES skoruyla Türkiye sıralamasında ikinci sırada yer almaktadır. İstanbul’daki 4 milyon 847 bin 751 hanenin %2,4’ü A+ düzeyindeyken %12,6’sı E düzeyinde bulunmaktadır. 

İstanbul’da 39 ilçe bulunmakta olup; ortalama SES skoru en yüksek olan ilçe Kadıköy iken en düşük ortalama SES skoruna sahip ilçe ise Çatalca olarak saptanmıştır. Çalışmada A+ ve A seviyelerindeki hane oranının en düşük olduğu ilçe Sultangazi iken E seviyesindeki hane oranının en yüksek olduğu ilçe Fatih olarak sunulmuştur. 

Bu çalışma, idari kayıtlardan elde edilen gelir, eğitim ve meslek bilgisi gibi temel göstergelerin bütüncül bir şekilde değerlendirilmesiyle Türkiye’de hanelerin sosyoekonomik farklılaşmasının mekansal dağılımını görünür kılması açısından önem arz etmektedir. Çalışma kapsamında paylaşılan veri kümesi, politika yapıcılar ve araştırmacılar için eşitsizliklerin izlenmesi ve azaltılmasına yönelik politika geliştirilmede yol gösterici bir çerçeve sunmaktadır.

Bu yazı, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 18 Ağustos 2025 tarihinde yayımlanan “Sosyoekonomik Seviye, 2023” başlıklı haber bülteninde yer alan veri ve istatistikler kullanılarak hazırlanmıştır.